Kraków to miasto, które powinien zobaczyć każdy Polak, chociąż na jeden dzień. Zabytków, muzeów czy atrakcyjnych miejsc, które warto zwiedzić w Krakowie nie brakuje. Lista jest dosyć długa, pomocny będzie wcześniej ustalony plan, czego na pewno nie chcemy pominąć, będąc w stolicy Małopolski. Co więc warto zobaczyć w Krakowie na jednodniowej wycieczce?
Zamek królewski na Wawelu
Będąc w Krakowie na jeden dzień, nie można pominąć Zamku Królewskiego na Wawelu. Znajduje się on w samym sercu miasta i trudno go nie zauważyć. Jego powierzchnia przekracza 7 tys. m2, a wewnątrz jest przeszło 70 sal wystawowych. Zamek Królewski na Wawelu istnieje od XI wieku i pamięta różne wydarzenia z historii Polski. Do zwiedzania udostępniono pięć głównych tras tematycznych, z których każda prezentuje inny aspekt życia dworskiego i historii zamku.
Reprezentacyjne komnaty królewskie
Największą atrakcją są Reprezentacyjne Komnaty Królewskie — sale ceremonialne, w których odbywały się najważniejsze uroczystości państwowe. W apartamentach tych zachowały się znakomite kolekcje gobelinów flamandzkich z XVI wieku, portretowe galerie władców oraz autentyczne meble epoki renesansu. Szczególną uwagę zwracają stropy kasetonowe z drewna oraz polichromowane belki zdobione scenami mitologicznymi.
Prywatne apartamenty królewskie i skarbiec koronny
Prywatne Apartamenty Królewskie oferują wgląd w codzienne życie monarchów — można zobaczyć komnatę sypialną króla Zygmunta III Wazy, studiolo czy garderobę. Skarbiec Koronny natomiast gromadzi insygnia koronacyjne, w tym słynny miecz Szczerbiec — najstarsze zachowane polskie insygnia. W Zbrojowni wystawiono zbiór historycznej broni białej i palnej, zbroje husarskie oraz trofea wojenne z czasów wypraw wojennych.
Sezonowe atrakcje wawelskie
W miesiącach wiosenno-letnich dostępne są dodatkowe trasy: Smocza Jama — legendarna pieczara u stóp Wawelu, Baszta Sandomierska z widokiem na Wisłę oraz zwiedzanie ogrodów królewskich. Warto zaplanować zwiedzanie z wyprzedzeniem, ponieważ niektóre komnaty mają ograniczoną liczbę miejsc i wymagają wcześniejszej rezerwacji biletów. Czas zwiedzania całego Zamku może zająć od dwóch do czterech godzin — w zależności od tego, ile ekspozycji zdecydujemy się obejrzeć.
Rynek główny w Krakowie
Rynek Główny w wielu rankingach uznawany jest za jedno z najpiękniejszych miejsc w Europie i jednocześnie największy średniowieczny plac miejski na kontynencie. Jego powierzchnia wynosi niemal 40 tysięcy metrów kwadratowych. Większość kamienic i pałaców, które znajdują się na jego terenie to dziś zabytki. Wśród nich jest np. warte odwiedzenia Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, które mieści się w zabytkowej kamienicy Krzysztofory. Na Rynku Głównym skupia się wiele atrakcji, na które należy zwrócić uwagę:
- Kościół św. Wojciecha — jeden z najstarszych murowanych kościołów w Polsce, pochodzący z XI wieku
- charakterystyczna wieża ratuszowa w gotyckim stylu — jedyny zachowany fragment rozebranego w XIX wieku ratusza
- Sukiennice — renesansowy budynek handlowy, w którym do dziś działają kramy z pamiątkami
- pomnik Adama Mickiewicza — miejsce spotkań krakowian i punkt orientacyjny w centrum miasta
- rzeźba Igora Mitoraja „Eros Bendato” — nowoczesny akcent w zabytkowej przestrzeni
- studzienka im. Walentego Badylaka — historyczna krynicka w południowo-zachodnim narożniku Rynku
Bazylika mariacka i jej hejnał
Nie sposób pominąć także Kościoła Mariackiego, który wielu osobom kojarzy się właśnie z Rynkiem Głównym i jest obecny niemal na każdej pocztówce z Krakowa. Bazylika zachwyca gotyckimi wieżami o różnej wysokości — wyższa południowa liczy 82 metry. Co godzinę o pełnej godzinie z najwyższej wieży Mariackiego rozlega się hejnał grany przez trębacza — tradycja ta trwa nieprzerwanie od XIV wieku. Wewnątrz świątyni zobaczyć można ołtarz Wita Stwosza, najcenniejsze dzieło sztuki gotyckiej w Polsce.
Okolice rynku głównego
Będąc w centrum, warto też przejść się ulicą Floriańską i zobaczyć Bramę Floriańską, Barbakan oraz Planty — pierścień zieleni otaczający Stare Miasto, który powstał w miejscu dawnych obwarowań miejskich. Ulica Floriańska to także popularna promenada handlowa z licznymi sklepami, kawiarniami i kamienicami o wielowiekowej historii.
Podziemia rynku w Krakowie
Od 2010 roku turyści mogą zwiedzać Podziemia Rynku Głównego w Krakowie — unikalny obiekt muzealny znajdujący się cztery metry pod poziomem współczesnego placu. Dostępna jest ekspozycja stała, jak i czasowa. Jest więc możliwość, by sprawdzić, jak wyglądały np. monety z XIV wieku, jakie były średniowieczne narzędzia czy przybory higieniczne. Ekspozycje ukazują codzienne życie mieszkańców Krakowa sprzed setek lat — zarówno tych z warstw mieszczańskich, jak i prostego ludu.
Co zobaczysz w podziemiach
Turyści mają możliwość zobaczenia:
- dawnych wodociągów drewnianych — rury wykute z pni drzew, którymi doprowadzano wodę do miasta
- osady przedlokacyjnej — pozostałości drewnianych zabudowań sprzed nadania Krakowowi praw miejskich
- Kramów Bolesławowych i Bogatych — stanowisk handlowych z okresu średniowiecza
- cmentarzyska z XI wieku — jednego z najstarszych tego typu obiektów odkrytych w centrum Krakowa
- warsztatów rzemieślniczych — odtworzonych na podstawie badań archeologicznych
Nowoczesne technologie w średniowiecznym kontekście
W podziemiach dostępne są również sale projekcyjne oraz wyznaczono strefę dla dzieci. Multimedialny charakter ekspozycji sprawia, że zwiedzanie jest angażujące również dla młodszych turystów — interaktywne ekrany, hologramy i rekonstrukcje 3D pozwalają przenieść się w atmosferę średniowiecznego Krakowa. Bilet wstępu obejmuje również dostęp do aplikacji mobilnej z audioguide’m w kilkunastu językach. Długość trasy zwiedzania to około 600 metrów, a cała wizyta zajmuje średnio godzinę.
Kazimierz
Mając jeszcze trochę czasu i sił, warto udać się do najbardziej znanej w Krakowie dzielnicy, czyli na Kazimierz. Jest on określany dzielnicą żydowską, dziś stanowi jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych Krakowa i ośrodek kulturalny. Kazimierz do 1800 roku był oddzielnym miastem, lokowanym na prawie magdeburskim już w XIV wieku przez króla Kazimierza Wielkiego.
Zabytki sakralne Kazimierza
Na Kazimierzu warto odwiedzić:
- kościół Paulinów na Skałce — miejsce męczeńskiej śmierci św. Stanisława, z криптą zasłużonych Polaków
- kościół św. Katarzyny — gotycką świątynię z klasztorem augustianów, którą rozpoczęto budować w 1363 roku
- kościół Bożego Ciała — monumentalną bazylikę z przełomu XIV i XV wieku z bogato zdobionymi wnętrzami
- Starą Bożnicę — najstarszą zachowaną synagogę w Polsce, która została zniszczona podczas wojny i odbudowana jako muzeum
- Bożnicę Remu — czynną synagogę ortodoksyjną z XVI wieku
Cmentarz Remuh i klimat żydowskiego Kazimierza
Na Kazimierzu znajduje się również jeden z najstarszych w Europie cmentarzy żydowskich — Remuh. Warto wiedzieć, że wstęp na ten cmentarz jest bezpłatny, jednak zgodnie z tradycją żydowską mężczyźni powinni nakryć głowę (dostępne są jednorazowe jarmułki przy wejściu). Podczas odwiedzin zobaczysz ponad 700 macew, z których najstarsze pochodzą z XVI wieku. Będąc w okolicy, warto też przejść się na Plac Wolnica i przespacerować się okolicznymi wąskimi uliczkami, przy których znajduje się wiele klimatycznych kawiarni i restauracji. Kazimierz słynie również z licznych pubów, galerii sztuki oraz corocznego Festiwalu Kultury Żydowskiej, który odbywa się zazwyczaj w czerwcu i przyciąga tysiące gości z całego świata.
Dodatkowe atrakcje przy dłuższym zwiedzaniu
Jeśli dysponujemy nieco większą ilością czasu lub chcemy powrócić do Krakowa na kolejny dzień, warto rozważyć odwiedzenie następujących miejsc:
- Muzeum Fabryka Emalia Oskara Schindlera — oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, który opowiada o życiu Krakowa w czasie II wojny światowej i bohaterskiej postawie niemieckiego przemysłowca ratującego życie żydowskich pracowników
- Kopiec Kościuszki — sztuczne wzniesienie z początku XIX wieku, z którego rozciąga się panorama całego miasta oraz okolicznych Tatr w pogodne dni
- Park Jordana — jeden z najstarszych publicznych parków w Krakowie, idealny na krótki odpoczynek po intensywnym zwiedzaniu
- Błonia — rozległa łąka w centrum miasta, miejsce koncertów i wielkich wydarzeń miejskich, gdzie odbywały się m.in. msze papieskie
- Nowa Huta — socrealistyczna dzielnica będąca świadectwem powojennej architektury i urbanistyki okresu PRL
- Muzeum Lotnictwa Polskiego — jedna z największych tego typu kolekcji w Europie, zlokalizowana na terenie dawnego lotniska Rakowice-Czyżyny
Praktyczne wskazówki dla odwiedzających Kraków
Planując jednodniową wycieczkę do Krakowa, warto wcześniej ustalić kolejność zwiedzania tak, aby zminimalizować czas potrzebny na przemieszczanie się między poszczególnymi punktami. Dobrym rozwiązaniem jest również zakup Karty Krakowskiej, która uprawnia do bezpłatnego lub zniżkowego wstępu do wielu muzeów oraz darmowych przejazdów komunikacją miejską. Karta dostępna jest w wariantach 2- i 3-dniowych.
Komunikacja miejska i parking
Centrum Krakowa objęte jest strefą płatnego parkowania, w której stawki mogą sięgać nawet 6 zł za godzinę. Wygodniejszym rozwiązaniem jest pozostawienie samochodu na parkingu Park&Ride na obrzeżach miasta i dojazd komunikacją miejską. Kraków posiada rozbudowaną sieć tramwajową i autobusową — bilet 24-godzinny kosztuje około 18 zł i pozwala na nieograniczoną liczbę przejazdów.
Optymalna trasa jednodniowa
Sugerowana kolejność zwiedzania przy ograniczonym czasie to: start od Wawelu (rano, gdy mniej turystów), następnie zejście na Rynek Główny przez Grodzką, zwiedzanie Podziemii Rynku i Bazyliki Mariackiej, obiad w okolicach Rynku, popołudniowy spacer na Kazimierz oraz powrót przez Planty. Taka trasa pozwala zobaczyć najważniejsze atrakcje w logicznej kolejności bez zbędnych powrotów. Całkowity dystans pieszej wędrówki to około 5–6 kilometrów, co przy spokojnym tempie i przerwach na zwiedzanie zajmie cały dzień.